Het begon met kussens.
Onze jongens hadden die middag bedacht dat ze samen zouden slapen in een zelfgebouwde hut. Ze hadden er de hele dag over gepraat. Een echte hut, in de slaapkamer, met lakens en kastjes en matrassen op de grond.
Tegen bedtijd was de hut er. Kastjes verschoven, lakens erover heen gehangen, kussens gesleept vanuit de hele kamer. Ze kropen erin met de verwachting van iets magisch.
Het was niet magisch.
Slappe lakens. Harde grond. En de teleurstelling van iets dat in je hoofd veel mooier was dan in het echt.
We lagen met z’n drietjes onder die lakens. Ik in het midden, twee jongens die snikten zonder precies te weten waarom. Verdriet bij kinderen komt soms zo, als een golf die groter is dan de aanleiding. De hut was de druppel. Maar het verdriet was ouder.
Wat ik wilde doen en wat ik deed
Ik voelde het direct: dat deel van mij dat wil oplossen. Dat wil zeggen “het komt goed, we maken hem mooier” of “het valt toch wel mee, ik vind hem hartstikke mooi.” Dat deel dat het verdriet van mijn kinderen wil stoppen omdat ik het moeilijk vind om het te zien.
Ik ken dat deel goed. Als moeder én als therapeut.
Ik parkeerde het.
Mijn oudste vroeg snikkend of ik bij hem wilde tappen. We doen dit vaker, voor het slapen. Hij kent het. Zijn lijf kent het.
We begonnen.
“Laat je tranen maar rollen.”
“Zoveel verdriet.”
“Je had het zo anders verwacht.”
“En dat geeft teleurstelling.”
“Soms is iets heel anders dan je gehoopt had.”
Zijn adem was nog schokkerig. Maar zijn lijf werd iets stiller.
Wat er dan gebeurt
Dit is het moment dat ik steeds weer zie, bij mijn eigen kinderen en bij de kinderen in mijn praktijk: de hut was niet het echte onderwerp.
Na een paar rondes begon mijn oudste te praten. Niet over de hut. Over de hele dag. Een ruzie op school. Iets wat niet lukte. De juf die iets zei. De hut was de kraan die openging en daarachter zat alles wat hij die dag had opgespaard.
Verdriet bij kinderen zoekt een uitweg. Als die er niet is, gaat het ergens anders naartoe — naar binnen, naar het lijf, naar gedrag dat wij als ouders niet begrijpen. Een kind dat moeilijk doet voor het slapen, dat ontploft om iets kleins. dat klaagt over buikpijn terwijl de dokter niets vindt.
Emoties willen gevoeld worden. Dat is geen therapietaal, dat is gewoon hoe een kinderlijf werkt.
Waarom tappen helpt bij verdriet
EFT – tapping – werkt bij verdriet bij kinderen omdat het twee dingen tegelijk doet: het geeft het lijf een signaal van veiligheid en het geeft de emotie een naam.
Kinderen kunnen vaak niet zeggen wat ze voelen. Maar als je naast ze zit, op de punten tikt en hardop benoemt wat je ziet, hoeven ze dat ook niet. Jij doet het voor hen. “Zoveel verdriet.” “Je had het zo gehoopt.” Dat is genoeg.
Wat ik die avond ook merkte: het tappen hielp mij. Ik kwam in een staat van ontspanning en mildheid die ik zonder tapping misschien niet had gevonden. Het hielp mij hun verdriet te dragen zonder het weg te willen maken. Het hielp mij aanwezig te blijven in plaats van te gaan oplossen.
Dat is misschien wel het grootste cadeau van tappen met je kind: je wordt er zelf ook rustiger van. En een rustige ouder naast een verdrietig kind is precies wat dat kind nodig heeft.
Waarom wij het moeilijk vinden
Ik weet waarom het zo verleidelijk is om het verdriet van je kind te stoppen.
Omdat het pijn doet om te zien. Omdat je voelt dat je iets moet doen. Omdat je jezelf afvraagt of jij iets fout hebt gedaan, of je kind iets mist, of dit zo hoort te zijn.
En omdat je zelf misschien ook niet hebt geleerd dat verdriet veilig is. Dat het mag komen. Dat je het kunt dragen zonder erdoor overspoeld te worden.
De meeste ouders die ik spreek in mijn praktijk herkennen dat. Ze zijn niet onverschillig, integendeel. Ze voelen het verdriet van hun kind zo sterk dat ze het willen oplossen, willen weghalen, willen compenseren. Dat is liefde. Maar het werkt niet altijd.
Kinderen leren omgaan met verdriet door het te voelen, niet door het te vermijden. En ze leren dat het veiligst naast een ouder die zelf ook niet wegloopt.
Dat is makkelijk gezegd. In de praktijk, op een avond waarop jij ook moe bent en de dag lang was en je geduld opraakt, is het een van de moeilijkste dingen die er zijn.
Tapping helpt mij daarin. Als ik begin te tappen, vertraag ik. Mijn ademhaling wordt dieper. Mijn ongeduld wordt kleiner. En mijn kind voelt dat, nog voor ik iets heb gezegd.
Kinderen zijn gevoelig voor de toestand van de mensen om hen heen. Als jij gespannen bent, worden zij gespannen. Als jij rustiger wordt, wordt de ruimte lichter. Dat is co-regulatie, en het is een van de krachtigste dingen die je als ouder kunt doen.
Als je meer wilt lezen over hoe jij als ouder het verschil kunt maken, ook als je kind manipulatief gedrag laat zien of vastloopt in grote boosheid, lees dan ook dit artikel over manipulatief gedrag bij kinderen.
De hut als metafoor
Er is iets wat me die avond bij bleef: de hut was niet mislukt, hij was alleen anders dan verwacht. De lakens hingen slap, maar ze lagen er wel. De kastjes stonden scheef, maar ze hadden ze zelf verschoven. Het was hun creatie, ook al was het niet het beeld dat ze in hun hoofd hadden gehad.
Dat is misschien wel de kern van wat ik mijn kinderen wil meegeven en wat ik ook zie bij kinderen in mijn praktijk: het verschil tussen wat je hoopt en wat er is, dat is niet het probleem. Dat hoort bij het leven. Het probleem ontstaat pas als je leert dat dat verschil niet gevoeld mag worden.
Een kind dat leert dat teleurstelling gevaarlijk is, dat verdriet snel weg moet, dat emoties gesmoord worden met “het valt wel mee” — dat kind leert zichzelf afsluiten. Langzaam, onbewust, maar het gebeurt.
En later, als tiener of volwassene, snapt diegene niet meer waarom dingen zo zwaar voelen. Waarom kleine tegenslagen zo groot aanvoelen. Waarom de verbinding met anderen zo moeilijk is.
Verdriet bij kinderen is geen probleem om op te lossen. Het is een vaardigheid om te oefenen. Jij bent daarin de oefenpartner.
Je hoeft ook het spiekbriefje niet bij de hand te hebben. Begin gewoon met aanwezig zijn. Ga naast je kind zitten. Niet om het op te lossen, maar om het te zien.
Als je wilt tappen, begin dan met iets wat je ziet: “Zoveel verdriet.” “Je bent teleurgesteld.” “Dit voelt niet goed.” Tik zachtjes op de punten terwijl je dit zegt, of laat je kind het bij zichzelf doen.
Wat je niet hoeft te zeggen: dat het wel meevalt. Dat het snel over gaat. Dat er ergere dingen zijn.
Verdriet bij kinderen is niet iets om te stoppen. Het is iets om door te laten komen.
Mijn oudste viel die avond in slaap in de hut. De lakens hingen nog slap. De kastjes stonden nog scheef. Maar zijn lijf was rustig, zijn ademhaling diep.
De hut was precies goed genoeg.
✨ voel je vrij om te delen wat er speelt
Ik ben Odette. Ik werk met kinderen én hun ouders — omdat ik geloof dat rust in een gezin begint bij de volwassene die het durft te zien. Nieuwsgierig? Stel me een vraag.
Meer lezen? Zie ook mijn artikel over Perfectionisme bij kinderen en Faalangst bij kinderen.